De bioscoop is terug, maar anders dan vroeger
Nog niet zo lang geleden leek de toekomst van de bioscoop behoorlijk onzeker. Streamingsdiensten groeiden explosief, nieuwe films verschenen steeds sneller online en tijdens de pandemie raakten we gewend aan premières vanaf de bank. Waarom zou je nog naar de bioscoop gaan als vrijwel alles binnen handbereik is?
Toch lijkt het grote doek in 2026 bezig aan een opvallende comeback.
Als enthousiast film liefhebber en bioscoop-ganger werd mijn nieuwsgierigheid getriggerd en besloot ik hier wat dieper in te duiken.
In de Verenigde Staten lag de bioscoopomzet begin augustus ongeveer 15 procent hoger dan op hetzelfde moment in 2025. Ook AMC Entertainment, de grootste bioscoopketen ter wereld, presenteerde verrassend sterke kwartaalcijfers. In het tweede kwartaal behaalde het bedrijf een recordomzet van bijna 1,6 miljard dollar. Het aantal bezoekers steeg met 12 procent in de Verenigde Staten en ongeveer 18 procent op internationale markten.
Dat klinkt als de definitieve wederopstanding van de bioscoop. Maar wie beter naar de cijfers kijkt, ziet een genuanceerder verhaal.
Niet méér films, maar grotere filmervaringen
Het aantal verkochte bioscoopkaartjes ligt namelijk nog altijd ruim onder het niveau van vóór de pandemie. Amerikaanse bioscopen verkochten in de eerste dertig weken van 2026 naar schatting 471 miljoen tickets. In dezelfde periode van 2019 waren dat er ruim 747 miljoen.
De omzet stijgt dus sneller dan het bezoekersaantal. Dat komt onder andere door hogere ticketprijzen, duurdere snacks en de groei van premiumzalen zoals IMAX, Dolby Cinema en 4DX. Bioscoopbezoek is minder vanzelfsprekend geworden, maar juist meer een avond uit. Mensen gaan selectiever en zijn bereid extra te betalen voor films die thuis simpelweg niet dezelfde indruk maken.
Daarmee verandert ook de functie van de bioscoop. Streaming is ideaal voor dagelijks entertainment; de bioscoop richt zich steeds nadrukkelijker op films die als evenement worden gepresenteerd.
Is The Odyssey verantwoordelijk voor het succes?
Christopher Nolans The Odyssey is misschien wel het beste voorbeeld van die ontwikkeling. De film werd volledig met IMAX-camera’s opgenomen en bracht tijdens het wereldwijde openingsweekend ongeveer 264 miljoen dollar op. Inmiddels staat de teller boven de 1,3 miljard dollar. In juli hielp de film IMAX zelfs aan de hoogste maandomzet uit de geschiedenis van het bedrijf.
Toch kan The Odyssey niet verantwoordelijk zijn voor de recordcijfers die AMC over het tweede kwartaal rapporteerde. Dat kwartaal eindigde op 30 juni, terwijl Nolans film pas op 17 juli uitkwam. De sterke resultaten werden eerder aangejaagd door titels als Project Hail Mary, The Super Mario Galaxy Movie en Obsession.
The Odyssey is dus niet de oorzaak van het herstel, maar wel een spectaculaire bevestiging ervan. Samen met andere grote releases laat de film zien hoe afhankelijk bioscopen nog altijd zijn van een aantrekkelijk en gevarieerd aanbod.
Tom Cruise als ambassadeur van het grote doek
Ook grote filmmakers en acteurs blijven het bioscoopgevoel actief verdedigen. Tom Cruise is daarvan misschien wel de bekendste ambassadeur. Hij promoot niet alleen zijn eigen films als echte bioscoopervaringen, maar bezocht The Odyssey bewust in IMAX en bedankte Nolan voor “een geweldige avond in een bioscoop”.
Die inzet is meer dan nostalgie. Cruise begrijpt dat een filmbezoek iets kan bieden wat streaming moeilijk kan vervangen: volledige aandacht, een gigantisch beeld, overweldigend geluid en de gedeelde reactie van een volle zaal. En ik, ben het volledig met hem eens…
Een comeback met een voorwaarde
De bioscoop is in 2026 dus niet simpelweg terug zoals vroeger. We gaan minder vaak, betalen meer en kiezen bewuster. Het succes rust bovendien sterk op een beperkt aantal films die groot genoeg voelen om mensen van de bank te krijgen.
De echte test volgt daarom wanneer het aanbod tijdelijk tegenvalt. Blijven bezoekers dan komen, of zakt de omzet direct weer in?
Voorlopig bewijzen films als The Odyssey vooral dat de bioscoop niet door streaming is vervangen. Zolang filmmakers verhalen maken die je niet alleen wilt bekijken, maar echt wilt beleven, blijft het grote doek relevant.
Bart Dooremalen
